Demir eksikliği, özellikle kadınlar arasında oldukça yaygın bir sorun olmasına rağmen çoğu zaman “stres, uykusuzluk, yoğunluk” gibi nedenlerle göz ardı ediliyor.
Aslında vücuttaki demir seviyesinin düşmesi, dokulara ulaşan oksijen miktarını azaltır. Bu da kalp hastalıklarından bağışıklık sisteminin zayıflamasına kadar pek çok sağlık problemine yol açabilir. Bağışıklık sisteminin zayıflaması durumunda ise vücut enfeksiyonlarla etkili bir şekilde savaşamaz.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Müslüm Süngü, demir eksikliğinin gözden kaçırılabilecek işaretlerine ve bu konuda dikkat edilmesi gereken önemli unsurlara dikkat çekti…
Dr. Müslüm Süngü
Çocuklarda Gelişim ve Kalpteki Ritm Bozukluğu
Demir eksikliği sadece yorgunluğa neden olmaz; uzun süre devam ettiğinde fiziksel ve zihinsel performansı düşürerek dikkat eksikliği ve öğrenme güçlüğüne yol açar. Çocuklarda büyüme ve zeka gelişimini olumsuz yönde etkileyebilir. İleri düzeyde anemi durumlarında ise kalbi zorlayarak çarpıntı ve nefes darlığına sebep olabilir.
Erkeklerde Kanser Belirtisi Olabilir
Asıl tehlike, demir eksikliğinin altında yatan sebeptir… Özellikle erişkin erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda demir eksikliği varsa mide-bağırsak sistemi mutlaka incelenmelidir. Çünkü bu durum basit bir ülserin yanı sıra mide veya kolon kanseri ile de ilişkili olabilir.
Kadınlarda yoğun adet kanamaları ve miyomlar sıklıkla bu sorunun başlıca nedenlerindendir. Ergenlik dönemindeki kız çocukları, vejetaryen beslenenler ve diyet yapan gençlerde risk daha da artmaktadır. Erkeklerde ise rutin olarak demir takviyesi önerilmez; sebebin belirlenmesi gerekir.
GÖZ ARDI EDİLMEMESİ GEREKEN BELİRTİLER
Demir eksikliği sinsi bir şekilde ilerleyebilir. Başlangıçta belirgin bir semptom göstermeyebilir.
İlk Belirtiler
Düşük demir seviyeleri ile birlikte ilk sinyaller ortaya çıkmaya başlar:
– Halsizlik
– Hızla yorulma
– Dikkat dağınıklığı
– Baş dönmesi
– Çarpıntı
– Sürekli üşüme.
Belirtiler İlerlemesi Durumunda Açığa Çıkar
Düşük demir depoları şu belirtilerin görülmesine neden olur:
– Aynada bakıldığında gözlerin iç kısmında soluk görünüm, özellikle alt göz kapağında.
– Tırnakların kırılması.
–Ağız kenarında çatlaklar
– Sık saç dökülmesi.
– Ciltte soluk görünüm.
Böyle belirtileri yaşayan kişilerin kan tetkikleri yapılmalıdır. Hemogram, ferritin, serum demiri ve demir bağlama kapasitesi testleri demirin durumunu değerlendirmeye yardımcı olur.
Ergenlik Dönemindeki Kız Çocuklarında Risk Yükseliyor
Kız çocuklarında ergenlik döneminde demir eksikliği riski artış gösterebilir. Özellikle adetlerin başlaması ve yoğun kanamalar yaşanması, vücudun daha fazla demire ihtiyaç duymasına sebep olur. Bu süreçte gerekli görüldüğünde hemogram, ferritin ve demir seviyelerinin değerlendirilmesi önem taşır.
Yorgunluğu Hayatın Koşuşturmasına Bağlamayın
Demir eksikliği, genellikle yoğun yaşam temposu içinde normal karşılanabiliyor. Stres, uykusuzluk ya da günlük koşuşturmalar yüzünden sürekli yorgunluk, düşük performans, konsantrasyon kaybı gibi belirtiler göz ardı edilebilir. Ancak bu şikayetler sürekli hale gelirse mutlaka demir eksikliği düşünülmeli ve gerekli kan testleri yaptırılmalıdır. Bu nedenle sürekli yorgunluk gibi belirtileri yalnızca hayatın yoğun temposuna atfetmemek önemlidir.
DEMİR EKSİKLİĞİNİN ÖNEMİ
Doktora Danışmadan İlaç Kullanmayın
Küçük düzeydeki eksiklikler beslenme ile giderilebilirken ileri düzeyde olanlar için sadece beslenme yeterli olmayabilir. Kalper hastalığı ya da böbrek problemleri olan bireylerde doktor kontrolünde ağızdan veya damar yoluyla demir tedavisi gereklidir; gerekirse kan transfüzyonu yapılabilir. Sürekli yorgunluğu hayatın koşuşturmasına atfetmeyin; kendi kendinize takviye almayın ve mutlaka doktorunuza danışın.
Sofrada Demiri Artırmanın 3 Yolu
1 –Besleyici Gıdaları Tercih Edin: Kırmızı et, ciğer, dalak, mercimek, nohut, kuru fasulye, yumurta, pekmez, ıspanak, roka, maydanoz, badem, fındık ve kabak çekirdeği tüketin.
2 –C Vitamini Alımını Unutmayın: Etten sonra biber, brokoli veya domates tüketmek emilimi artırır. Baklagilleri limonlu salatayla yemeyi deneyin. Portakal, kivi, çilek gibi meyveler de vücudunuzun demiri daha iyi absorbe etmesini sağlar.
3 –Çay ve Kahve Tüketimini Azaltın: Türk mutfağının vazgeçilmezlerinden çay ve kahve demirin emilimini engeller. Yemek sırasında değil yemeklerden 1-2 saat sonrasında tüketmeye özen gösterin. Demir ilaçlarını kalsiyum içeren ürünlerle birlikte almaktan kaçının. Yağlı etlerden uzak durup balık gibi hafif gıdaları tercih edin.
